O patronie

August Cieszkowski

Filozof polski, działacz polityczny (Sucha na Podlasiu, 1814 – Poznań, 1894). Twórca Ligi Polskiej i propagator idei pracy organicznej. Uważał się za ucznia Hegla. Twierdził, że system Hegla był szczytowym osiągnięciem filozofii. Jednak rozwój ludzkiego ducha wymaga, żeby filozofia zeszła z wyżyn i weszła w życie społeczne. Dzieje ludzkie dzielił na 3 epoki – epokę uczucia, czyli starożytność, epokę myśli, czyli chrześcijaństwo, gdzie zatrzymała się myśl Hegla, i epokę czynu, która w przyszłości połączy uczucie i myśl. Warunkiem czynu jest przeniknięcie myślą przyszłości, epoka czynu nadejdzie pod warunkiem stworzenia absolutnej wiedzy o przyszłości, czyli historiozofii. Hegel nie uczynił tego, bo jego myśl zatrzymała się na teraźniejszości. Wiedzę absolutną tworzy dopiero Cieszkowski. Po utworzeniu historiozofii nadejdzie epoka świadomego czynu (czyli działania opartego na refleksji). Czyny spełnia duch ludzki wzniesiony do poziomu bytu-z-siebie. Byt z siebie jest osobowością – syntezą ducha i materii. Człowiek spełniając czyn upodabnia się do nieskończonej osobowości Boga. W epoce czynów na ziemi zapanuje Królestwo Boże, skończą się cierpienia ludzi i narodów. Przeznaczenie ludzkości sięga jednak dalej, w stronę ewolucji ponad człowieka i przeanielenia ludzkości. Koncepcje Cieszkowskiego przypominają dziś poglądy Teilharda de Chardin. Jednak dla historii filozofii była ważna jego filozofia czynu, stanowiąca dla wielu pomost między Heglem a Marksem.

Ważniejsze dzieła:
Prolegomena zur Historiosophie (1838)
Gott und Palingenesie (1842)
Ojcze nasz (t. 1, 1848).

Didier Julia: Słownik filozofii. Katowice, Wydawnictwo „Książnica”, 1992.

Autor: MBP

Nowości książkowe

„Temat na scenariusz”, „Jeśli wróci, będzie z tego piękny film” – pisali i mówili kibice oraz dziennikarze, gdy kilka miesięcy temu pojawiły się informacje, że Robert Kubica ma szanse, po ośmiu latach przerwy, znów ścigać się w Formule 1. W tym niezwykłym – dla każdego, kto zna losy zdolnego kierowcy – wydarzeniu słusznie dostrzegali potencjał […]

Rose Gold przez osiemnaście lat swojego życia myślała, że jest nieuleczalnie chora. Poruszała się na wózku, była karmiona przez rurkę i cierpiała w samotności, z dala od rówieśników. U progu pełnoletności dziewczyna odkryła szokującą prawdę: do choroby doprowadzała ją jej ukochana mama Patty, której tak ufała. Kiedy okrutny proceder wyszedł na jaw i Patty trafiła […]

Mężczyzna wynajmuje mieszkanie, rozstawia sprzęt i zaczyna przez okno podglądać i fotografować mieszkańców sąsiedniego bloku. Nie wychodzi, zakupy robi przez internet, nie kontaktuje się z nikim. Kiedyś mieszkał naprzeciwko, a teraz aparatem poluje na żonę, którą porzucił kilka lat wcześniej. Jak się poznali? Dlaczego rozstali? Kim jest mężczyzna? Czy zjawia się dlatego, że chce wrócić? […]

Opowieść o wielkiej sztuce i jednym małym życiu. Pinch miał przywilej i nieszczęście urodzić się jako syn geniusza. Jego ojciec, narcystyczny malarz Bear Bavinsky, ostatni amerykański klasyk, ma w życiu tylko jeden cel: umieścić swoje obrazy w najważniejszych muzeach świata. Mistrz obserwacji Bear rzadko dostrzega własnego syna. Życie Pincha to ciągła walka o uwagę ojca […]