O patronie

August Cieszkowski

Filozof polski, działacz polityczny (Sucha na Podlasiu, 1814 – Poznań, 1894). Twórca Ligi Polskiej i propagator idei pracy organicznej. Uważał się za ucznia Hegla. Twierdził, że system Hegla był szczytowym osiągnięciem filozofii. Jednak rozwój ludzkiego ducha wymaga, żeby filozofia zeszła z wyżyn i weszła w życie społeczne. Dzieje ludzkie dzielił na 3 epoki – epokę uczucia, czyli starożytność, epokę myśli, czyli chrześcijaństwo, gdzie zatrzymała się myśl Hegla, i epokę czynu, która w przyszłości połączy uczucie i myśl. Warunkiem czynu jest przeniknięcie myślą przyszłości, epoka czynu nadejdzie pod warunkiem stworzenia absolutnej wiedzy o przyszłości, czyli historiozofii. Hegel nie uczynił tego, bo jego myśl zatrzymała się na teraźniejszości. Wiedzę absolutną tworzy dopiero Cieszkowski. Po utworzeniu historiozofii nadejdzie epoka świadomego czynu (czyli działania opartego na refleksji). Czyny spełnia duch ludzki wzniesiony do poziomu bytu-z-siebie. Byt z siebie jest osobowością – syntezą ducha i materii. Człowiek spełniając czyn upodabnia się do nieskończonej osobowości Boga. W epoce czynów na ziemi zapanuje Królestwo Boże, skończą się cierpienia ludzi i narodów. Przeznaczenie ludzkości sięga jednak dalej, w stronę ewolucji ponad człowieka i przeanielenia ludzkości. Koncepcje Cieszkowskiego przypominają dziś poglądy Teilharda de Chardin. Jednak dla historii filozofii była ważna jego filozofia czynu, stanowiąca dla wielu pomost między Heglem a Marksem.

Ważniejsze dzieła:
Prolegomena zur Historiosophie (1838)
Gott und Palingenesie (1842)
Ojcze nasz (t. 1, 1848).

Didier Julia: Słownik filozofii. Katowice, Wydawnictwo „Książnica”, 1992.

Autor: MBP

Nowości książkowe

Teatr w Lipówce? Tego jeszcze nie grali! Gdy Zojka zabiera się do pisania artykułu o amatorskiej grupie teatralnej, to musi oznaczać kłopoty. Już podczas castingu dochodzi do awantury, a wkrótce potem aktorka obsadzona w głównej roli ulega wypadkowi. Komu zależało na tym, żeby wykluczyć ją z przedstawienia? Zojka postanawia to sprawdzić i zastąpić ją na […]

Brady Collins łączy samotne ojcostwo z pracą we własnym warsztacie samochodowym. Nagła śmierć żony to dla niego potężny cios, ale niedługo przychodzi jeszcze gorsza wiadomość: Sammy nie jest jego biologicznym synem, a bogaci dziadkowie chłopca chcą sprawować nad nim wyłączną opiekę. Brady wie, że będzie musiał stoczyć najważniejszą walkę. Adwokat sugeruje mu, że wygraną w […]

Alaska, 1974. Nieobliczalna. Bezlitosna. Dzika. Dla rodziny w kryzysie jest to ostateczny test na przetrwanie. Ernt Allbright, były jeniec wojenny, wraca do domu po wojnie w Wietnamie całkowicie. Kiedy traci kolejną pracę, podejmuje impulsywną decyzję: przeniosą się całą rodziną na północ, na Alaskę, gdzie będą żyli bez prądu i wody – w ostatniej dzikiej części […]

Małgorzata ceni sobie w życiu porządek. Całkowicie poświęca się pracy na uczelni, relaks traktując jak stratę czasu. Stara się realizować swój plan kariery, nakreślony lata temu. Nie może jednak wiedzieć, że życie przygotowało dla niej zupełnie inny scenariusz. Nagle, w spokojny i przewidywalny świat Małgorzaty z impetem wkraczają szalone i lekkomyślne decyzje jej córki, a […]