pon., 16 marzec 2026
W ramach obchodów 585 lat Węgrowa w minionym tygodniu zorganizowano wydarzenie „Intelektualiści znad Liwca”. Obejmowało ono sesję historyczną oraz koncert muzyki symfonicznej. Partnerem Wydarzenia był Samorząd Województwa Mazowieckiego.
Projekt „Intelektualiści znad Liwca” miał upamiętnić, a także przypomnieć zapomniane współcześnie, wybitne postaci związane z Węgrowem i okolicą – wyjątkowych erudytów, którzy, pełniąc znaczące role społeczne i państwowe, stali się chlubą nie tylko tego regionu, ale także Mazowsza i całego kraju.
Pierwsza część sesji historycznej odbyła się w Węgrowskim Ośrodku Kultury 12 marca 2026 r. Dr Rafał Dmowski, dyrektor Archiwum Uniwersytetu w Siedlcach, mówił na temat biskupa łuckiego Adolfa Piotra Szelążka i jego związków z Węgrowem. Drugi referat poświęcony był ks. Jakubowi Górskiemu („Jakub Górski – ze szlacheckiego zaścianka do wawelskiej katedry. W 500 setną rocznicę śmierci”), wygłosił go bibliotekarza Biblioteki Pedagogicznej w Siedlcach filia w Węgrowie Andrzej Kruszewski. Natomiast ks. dr Kanonik Zenon Czumaj, dyrektor Archiwum i Muzeum Diecezjalnego w Drohiczynie, mówił na temat: „Ksiądz Michał Bartnicki i ksiądz Stefan Obłoza jako kronikarze pogranicza mazowiecko – podlaskiego nad Liwcem i Bugiem (XIX i pocz. XX wieku)”.
Dalsza część konferencji miała charakter wyjazdowy. W Suchej uczestnicy zapoznali się z działalnością naukową właściciela majątku Augusta Cieszkowskiego (1814-1894) – filozofa, ekonomisty, działacza społecznego i politycznego, jednego z czołowych przedstawicieli romantycznego nurtu polskiej filozofii narodowej – mesjanistycznej, także patrona Miejskiej Biblioteki Publicznej w Węgrowie. Obecnie na terenie Suchej znajduje się Muzeum Architektury Drewnianej Regionu Siedleckiego, które uczestnicy sesji zwiedzali pod okiem przewodnika.
Kolejna część sesji odbyła się 13 marca 2026 r. w siedzibie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego im. Wojciecha Bogumiła Jastrzębowskiego – w pałacu Heleny i Jana Paderewskich w Kaliskach. Tego dnia referaty wygłosili dr hab. Leszek Zygner, prof. PANS w Ciechanowie, który przedstawiał środowisko rodzinne biskupa Adolfa Piotra Szelążka, oraz Bartłomiej Kłusek z Muzeum Niepodległości w Warszawie, opowiadający o Wojciechu Bogumile Jastrzębowskim jako miłośniku przyrody, wynalazcy i wizjonerze Europy.
Finałem wydarzenia 14 marca 2026 r. w Węgrowskim Ośrodku Kultury był kameralny koncert muzyki symfonicznej „Dźwięki Tożsamości” w wykonaniu kwartetu profesorów Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku. Zagrali: Andrzej Kacprzak – skrzypce, Paweł Kukliński – skrzypce, Krzysztof Komendarek-Tymendorf – altówka, Jakub Grzelachowski – wiolonczela. Koncert był muzycznym hołdem dla tradycji miejsca, jego duchowego dziedzictwa oraz ludzi, którzy wpisali się w historię regionu.
Pierwsza część wieczoru przywołała postać Kazimierza Rozbickiego, kompozytora urodzonego w pobliskiej Starejwsi. Jego Kwartet smyczkowy z 1963 roku stanowi przykład dojrzałej polskiej kameralistyki XX wieku – muzyki zakorzenionej w tradycji, a zarazem poszukującej nowoczesnego języka brzmieniowego. Rozbicki był nie tylko twórcą, lecz również dyrygentem i pedagogiem, przez lata związanym z Akademią Muzyczną w Gdańsku, gdzie kształcił kolejne pokolenia artystów. Kwartet smyczkowy Rozbickiego pierwszy raz zabrzmiał w Węgrowie.
Drugą część koncertu wypełnił II Kwartet smyczkowy Stanisława Moniuszki, powstały w młodzieńczym okresie twórczości kompozytora. Utwór ten ukazuje mniej znane oblicze twórcy Halki i Strasznego dworu – jako subtelnego kameralisty, zakorzenionego w europejskiej tradycji romantycznej.
Kwartet smyczkowy – jedna z najbardziej wymagających i zarazem najbardziej szlachetnych form muzyki kameralnej – stała się w tym koncercie przestrzenią dialogu między historią a teraźniejszością. W jubileuszowym roku miasta muzyka przypomina, że kultura jest żywą pamięcią wspólnoty i jednym z najtrwalszych znaków jej tożsamości.
Podczas koncertu na ręce burmistrza Węgrowa Pawła Marcheli prof. Akademii Muzycznej w Gdańsku Andrzej Kacprzak przekazał list gratulacyjny kierowany do mieszkańców.
Organizatorami wydarzenia byli Miasto Węgrów i Miejska Biblioteka Publiczna w Węgrowie. Współorganizatorzy: Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych w Otwocku, Nadbużański Park Krajobrazowy im. Wojciecha Bogumiła Jastrzębowskiego w Kaliskach, Filharmonia Koszalińska im. Stanisława Moniuszki w Koszalinie, Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku.
Partnerem wydarzenia był Samorząd Województwa Mazowieckiego.
