Ignacy Cieciszowski (zmarł w 1803 roku), podkomorzy i poseł liwski, pisarz dekretowy KEN, sędzia sądów marszałkowskich

Ignacy Cieciszowski, herbu Kolumna, syn Dominika, podczaszego liwskiego i Marianny z Sufczyńskich, kasztelanki lubelskiej. Karierę rozpoczynał od urzędu sędziego grodzkiego i posła ziemi liwskiej na sejm elekcyjny w 1764 r. Podpisał suffragia z ziemią czerską i liwską. Senatorska rodzina Cieciszowskich (Cieciszewskich) herbu Kolumna pochodziła z ziemi czerskiej. Pierwszym posesjonatem w ziemi liwskiej był Aleksy, syn Jakuba, podstolego zakroczymskiego. Król Zygmunt I nadał mu w 1539 r. prawo dożywotniego posiadania wsi królewskiej Goździec, wraz z „przynależnymi jej wsiami Groszki i Grodzisko”. Aleksy szybko zdobył szacunek miejscowej szlachty. Został chorążym, a jego syn Piotr cześnikiem liwskim. W 1553 r. król Zygmunt August wyraził zgodę na posiadanie dzierżawionych przez Cieciszowskich dóbr „na prawie dziedzicznym”. Od drugiej połowy XVI w. rodzina ta należała do elity majątkowej i urzędniczej ziemi liwskiej. Jej zmarłych członków chowano w kryptach węgrowskiego klasztoru ojców reformatów.  Do końca XVII w. mandaty posłów liwskich powierzano szesnaście razy Cieciszowskim.  Ignacy Cieciszowski , podobnie jak jego dwaj bracia: Adam, szef gabinetu królewskiego i pisarz wielki koronny oraz Kacper prepozyt i infułat liwski, biskup łucki cieszyli się poparciem króla i prymasa Michała J. Poniatowskiego. Ignacy szybko awansował w hierarchii ziemskiej liwskiej . W 1765 roku otrzymał nominacje królewską na urząd łowczego liwskiego, a w 1768 roku na cześnika tej ziemi. Od 1766 do 1773 r. był także podstarościm liwskim, a od 1776 r. został pisarzem dekretowym Komisji Edukacji Narodowej. W 1782 roku otrzymał polecenie komisarzy edukacyjnych KEN w sprawie dokonania „oceny przydatności ruchomego majątku i pomocy szkolnych , w tym instrumentów fizycznych, pozostających w użytkowaniu Akademii Krakowskiej”. Podczas sejmiku w  1773 r. zgłoszono jego kandydaturę do urzędu sędziego ziemskiego. W uchwale sejmikowej rekomendującej go  królowi  czytamy „mając obowiązki za nieustanne jego dla tej ziemie usługi i pracowite fatygi i trudy tak w oddaleniu po części powszechnych do ziemie krytyczności, jako też w kilkunastoletnim z nieskończonem upragnieniem obywatelskim sprawiedliwości świętej z wszelkim obywatelów ukontentowaniem i innych nieskończonych dla ziemie przysługach, a nie mając mu dostatecznych odwdzięczenia sposobów, zaczem łaskawym najjaśniejszego pana polecamy względom, a niniejsze laudum podpisane z przyłączeniem dyspozycyi ziemiańskiej, na tymże uczynionej sejmiku, do ksiąg podać zalecamy”. Mianowany został przez króla sędzią ziemskim. W 1776 r. został mianowany pisarzem dekretowym Komisji Edukacji Narodowej oraz wybrany posłem liwskim na sejm. Jako sędzia ziemski i sędzia sądów marszałkowskich znany był z bezstronności i uczciwości. W. Filipczak w artykule „Sejmiki ziemi liwskiej w latach 1780-1786”  przedstawił jego reakcję, gdy Kazimierz Krasiński, oboźny koronny napisał 31 maja 1780 r. do króla prośbę o protekcję  i wstawiennictwo u niego w sprawie, którą miał rozpatrywać sąd ziemski liwski.  Stanisław August prosił Adama  Cieciszowskiemu o  interwencję u brata. Ten w liście do Ignacego przedstawił prośbę króla . W piśmie do  oboźnego koronnego, informującym o swoim liście, podkreślił, że ma zaufanie do bezstronności i sprawiedliwości brata. O tych cechach charakteru brata pisał także do króla . Również  Krasiński, odpowiadając pisarzowi koronnemu, wskazywał, że dobrze zna „cnotę” trzech braci Cieciszowskich i tłumaczył, że  o protekcję królewską prosił, gdyż wyrok w sprawie  zależy od wszystkich członków sądu ziemskiego. Ignacy Cieciszewski  poczuł  się nią urażony  i dał temu wyraz w liście do brata, w którym podkreślił, że „odpowiada jako sędzia, a nie jako brat szefa Gabinetu. Podkreślał, powołując się na świadectwo współobywateli, że sądząc od 16 lat (jako podstarości i sędzia ziemski), starał się zawsze łączyć sprawiedliwość z „delikatnością”. Stwierdził, że dotychczas nikt nie składał zażaleń na jego decyzje do Trybunału Koronnego ani do króla i Rady Nieustającej”. Ta zdecydowana obrona własnej niezależności i honoru nie zaszkodziła Cieciszowskiemu w dalszej karierze. Był jednym z przywódców stronnictwa dworskiego w ziemi liwskiej, a  szlachta wybierała go posłem na sejmy zwoływane  w latach  1782, 1784, 1786. W 1787 r. został kawalerem orderu św. Stanisława, a w sierpniu 1788 r., szlachta zgłosiła jego kandydaturę na podkomorzego .Otrzymał królewską nominację na ten urząd .  Podczas sejmiku obradującego 14 lutego 1792 r. szlachta wybrała Cieciszewskiego komisarzem granicznym apelacyjnym. Gdy po przystąpieniu króla do Targowicy i groźbach gen. M. Kretecznikowa, że stacjonujący w Węgrowie jego korpus  wojska rosyjskiego zajmie i spustoszy  ziemię liwską , gdy ta nie uchwali akcesu do tego związku Ignacy Cieciszowski  podpisał akces w dniu 20 sierpnia 1792 r. W  dniu 7 kwietnia 1794 r. brał udział w Liwie w zebraniu szlachty uchwalającej przystąpienie ziemi liwskiej do insurekcji kościuszkowskiej i podpisał akces do powstania. Ignacy Cieciszewski w 1773 r. nabył od braci ich prawa do dóbr ojcowskich Ozorowa z przyległościami: Kłodzie i Osińskie w ziemi liwskiej . W 1789 r. zapłacił z tytułu uzyskiwanych dochodów z tych dóbr podatek „ofiary 10 grosza” na powiększenie armii w wysokości 525 złote i 25 groszy. Z małżeństwa z Anną Jezierską , chorążanką łukowską miał syna Jacka i córki : Mariannę, żonę Józefa Deszerta, sekretarza królewskiego i  Franciszkę żonę Piusa Kicińskiego, szefa gabinetu Stanisława Augusta, kasztelana połanieckiego. Ignacy Cieciszewski zmarł w 1803 r. w Ozorowie.

Biblioteka Naukowa PAU i PAN w Krakowie, Teki Pawińskiego nr 5 (Akta sejmikowe ziemi liwskiej z lat 1512-1795), rps  8322, M. Danielewiczowa, Cieciszowski Ignacy, h. Roch III (+1803), PSB, t. IV, s. 38; W. M. Grabski, U  podstaw wielkiej reformy. Karty z dziejów Komisji Edukacji Narodowej, Łódź 1984, s.487, W. Filipczak,  Sejmiki ziemi liwskiej 1780–1786, [w:]Przegląd Nauk Historycznych , Łódź 2018 , R. XVII, nr 2, s. 124-149, M. R o g u s k i, Udział drobnej szlachty w sejmikach, konfederacjach i zgromadzeniach ziemi liwskiej w latach 1765–1795,[w:] Po unii – sejmiki szlacheckie w Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku, red. H. Lulewicz, M. Wagner, Siedlce 2013,s. 357–391, M. Roguski,  Kariery elektorów Stanisława Augusta Poniatowskiego z ziemi liwskiej. Elita mazowieckiej prowincji, [w:] Prace Archiwalno–Konserwatorskie, Siedlce  2024, nr 24,s. 7-30. M. Rymszyna , Gabinet Stanisława Augusta, Warszawa 1962, s. 114–115, A. Sucheni -Grabowska, O sejmiku ziemi liwskiej 1542-1695, [w:] Między Wschodem a Zachodem. Rzeczpospolita XVI-XVIII w: Studia ofiarowane Zb. Wójcikowi w 70 rocznicę urodzin, red. T. Chyczewska-Hennel, M. Kulecki, H. Litwin, Warszawa 1993, s. 29-37, L. Zalewski, Szlachta ziemi liwskiej. Sejmiki. urzędy .herbarz, Warszawa 2005, s.53, 57-58, 62, 72, 79, 80,85, 87.

Mirosław Roguski